Jak opisać doświadczenie w CV, skoro przez cztery lata "po prostu robiłeś swoje"? Przez ponad dekadę w IT czytałem CV po tej stronie stołu, która decyduje, i większość z nich opisywała pracę tak, jakby to był zakres obowiązków przepisany z umowy. Rekruter tego nie czyta. Rekruter szuka jednej rzeczy: dowodu, że dowoziłeś.
Lista obowiązków to nie jest opis doświadczenia
Zacznijmy od tego, co robi 90% kandydatów. Otwierają szablon, wpisują stanowisko, a pod spodem wyliczają obowiązki. "Obsługa klienta". "Prowadzenie projektów". "Dbanie o porządek w magazynie". Osiem punktów, każdy tak samo szary.
Problem w tym, że taka lista nie mówi nic o tym, JAK pracowałeś. Obsługę klienta prowadził każdy, kto siedział na słuchawce. Rekruter widzi czynność, a nie skutek. A pracodawca, mówiąc wprost, jest egoistą: nie zatrudnia Cię z dobrego serca, tylko dlatego, że ma dziurę w procesie i pieniądze do zarobienia. Ty jesteś inwestycją, która ma się zwrócić.
W mojej książce dla wydawnictwa Helion (premiera wkrótce) zapisałem to jednym zdaniem: "Nie płacą Ci za to, że robiłeś. Płacą Ci za to, że dowoziłeś." Cała sekcja "Doświadczenie" powinna być tłumaczeniem z języka obowiązków na język rezultatów. Nie "co robiłem", tylko "co się zmieniło, bo ja tam byłem".
I jeszcze jedno, zanim przejdziemy do metody. Rekruter spędza nad CV 6-7 sekund, a zanim on je otworzy, czyta je robot ATS. Ani jeden, ani drugi nie ma cierpliwości do ściany tekstu. Jak wygląda cały dokument, opisałem w artykule Jak napisać CV, które obronisz na rozmowie. Tu skupiamy się na jego sercu.
Reguła 4+1, czyli jak opisać doświadczenie w CV w pięciu punktach
Przez lata rekrutacji wypracowałem prostą zasadę i nazwałem ją regułą 4+1. Przy każdym stanowisku w CV wpisujesz maksymalnie cztery punkty kluczowych obowiązków. Nie byle jakich: te, które faktycznie definiują rolę, opisane aktywnym czasownikiem. A pod nimi dokładasz jeden punkt więcej: Twoje osiągnięcie na tym stanowisku. Pogrubione. Oddzielone od reszty.
Dlaczego cztery? Bo ludzkie oko nie lubi ściany tekstu. Dziesięciu punktów nikt nie przeczyta, a dwa wyglądają, jakbyś nie miał czym się pochwalić. Cztery pokazują, że masz warsztat i znasz swoje rzemiosło.
Dlaczego plus jeden? Bo cztery obowiązki mówią, co należało do Twojej roli. Piąty punkt mówi, że nie byłeś tylko trybikiem, który przychodził na 9:00 i wychodził o 17:00. Że wniosłeś do firmy coś konkretnego. To jest wisienka na torcie i to na nią rekruter trafi wzrokiem najpierw, bo pogrubienie w jednokolumnowym dokumencie działa jak reflektor.
Reguła obowiązuje bezwzględnie w dwóch najnowszych stanowiskach. Starsze, mniej istotne role możesz scalić w pozycję zbiorczą, bo rekrutera interesuje to, co robisz teraz, a nie to, co robiłeś dziesięć lat temu. Dwie strony i ani linijki więcej.
Liczby zamiast opinii: co rekruter naprawdę zapamiętuje
Teraz najważniejsze. Osiągnięcie bez liczby to nie osiągnięcie, tylko deklaracja. "Znacząco poprawiłem jakość obsługi" mogę napisać o każdym. "Skróciłem czas odpowiedzi na reklamację z pięciu dni do dwóch" mogę napisać tylko o kimś, kto to zrobił.
Z książki: "Tekst bez liczb to tylko opinia. Tekst z liczbami to fakt." Biznes kocha liczby, bo liczby można porównać, zaraportować i zanieść managerowi. Procent, kwota, liczba osób w zespole, liczba zamówień na zmianę, czas realizacji. Nie musi być wielka. Musi być prawdziwa.
Zobacz różnicę na jednym punkcie:
- Przed: "Obsługa reklamacji klientów."
- Po: "Rozpatrywanie ok. 40 reklamacji tygodniowo, z czasem odpowiedzi skróconym z 5 dni do 2."
Ta sama praca. Ten sam człowiek. Pierwsza wersja to czynność, druga to dowód. I tu jest haczyk: żeby napisać drugą wersję, ktoś musiał najpierw zapytać o skalę i o punkt odniesienia. Sam z siebie tego nie wpiszesz, bo dla Ciebie to była normalna robota.
A jeśli w Twojej pracy naprawdę nikt niczego nie liczył? Zdarza się, choć rzadziej, niż ludzie myślą: liczbą jest też wielkość zespołu, liczba obsługiwanych lokalizacji, budżet, którym dysponowałeś, albo częstotliwość, z jaką coś robiłeś. Kiedy i tego nie ma, ratuje Cię nazwa własna: system, program, typ klienta, rodzaj procesu. Konkret bez liczby jest słabszy niż konkret z liczbą, ale wciąż o klasę lepszy niż przymiotnik.
Jeszcze jedna rzecz, o której rekruter nie mówi głośno. Liczba w CV to zaproszenie do pytania na rozmowie. Wpisujesz "40 reklamacji tygodniowo", to ktoś zapyta, skąd to wiesz i co zrobiłeś z tymi najtrudniejszymi. Dlatego w CV wpisujesz tylko liczby, które obronisz. Zaokrąglone lekko, owszem. Zmyślone, nigdy.
Nie chcesz tego robić ręcznie? Mój sobowtór AI przeprowadzi z Tobą wywiad jak rekruter: zapyta o liczby, o skalę i o to, co zmieniło się dzięki Tobie, a potem ułoży każde stanowisko według reguły 4+1. Rozmowa trwa 15-20 minut, płacisz raz, od 59,99 zł. Zobacz pakiety
"Nie mam osiągnięć": osiągnięcie w skali mikro
Wiem, co teraz myślisz. Łysy, Tobie łatwo mówić: jesteś menedżerem, robisz projekty. A ja pracuję na magazynie, w sklepie albo w biurze obsługi. Nie uratowałem firmy przed bankructwem. Nie mam osiągnięć.
Bzdura. To najczęstsza blokada, jaką widziałem u kandydatów, i widziałem ją także u ludzi po dwudziestu latach kariery. Myślisz o osiągnięciach w kategorii Nagrody Nobla. W biznesie osiągnięcie to coś zupełnie innego: zrobiłeś coś szybciej niż inni, taniej, dokładniej. Wdrożyłeś drobne usprawnienie, które oszczędza zespołowi kwadrans dziennie. Wyszkoliłeś nowego pracownika. Zostawałeś za starszego, kiedy szefa nie było.
Osiągnięcie w skali mikro to też osiągnięcie. Magazynier z najniższym wskaźnikiem błędów w brygadzie ma osiągnięcie. Kelnerka, która wyłapała podwójne naliczenie na fakturze dostawcy, ma osiągnięcie. Recepcjonistka, która ogarnęła rezerwacje sal tak, że przestały się nakładać, ma osiągnięcie. Każda z tych osób na starcie mówi to samo: "nic specjalnego nie robiłam".
I to jest dokładnie ten moment, w którym ludzie utykają. Nie dlatego, że nie mają czym się pochwalić. Dlatego, że nikt ich o to nie zapytał we właściwy sposób. Przy ręcznych CV to była najdłuższa część mojej rozmowy z klientem: dopytywanie o skalę, o punkt odniesienia, o to, kto to w ogóle mierzył. Dziś tę rozmowę prowadzi za mnie mój sobowtór, tymi samymi pytaniami. Bo rekruter na rozmowie zada je i tak.
Trzy błędy, które widziałem najczęściej po drugiej stronie stołu
Korpomowa zamiast faktów. "Odpowiedzialność za szerokie spektrum działań w dynamicznym środowisku". Przeczytaj to na głos. Jeśli nie przeszłoby Ci przez gardło na rozmowie, nie ma czego szukać w CV. Rekruterzy mają na to alergię, a robot ATS nie znajdzie w tym ani jednego słowa kluczowego z ogłoszenia.
Kopiuj-wklej między stanowiskami. Te same cztery punkty pod trzema pracodawcami, bo "robiłem w sumie to samo". Rekruter widzi to od razu i wyciąga wniosek: albo nic się przez te lata nie zmieniło, albo nie chciało Ci się pisać. Obie wersje są złe. Nawet przy podobnej roli inny jest zakres, inna skala, inne osiągnięcie.
Osiągnięcie, którego nie obronisz. Wpisałeś w wyszukiwarkę "osiągnięcia w CV przykłady", wybrałeś najładniejsze i podmieniłeś liczbę. Na rozmowie pierwsze pytanie brzmi "opowiedz mi o tym". I koniec. Nigdy nie wpisuj do CV rzeczy, których nie obronisz, gdy ktoś przyciśnie Cię pytaniami. To jedna z żelaznych zasad, na których stoi też mój generator: każda liczba w dokumencie ma źródło w tym, co powiedziałeś.
Dopiero kiedy każde stanowisko trzyma rygor 4+1, ma sens dostrajanie pod konkretną ofertę: słowa kluczowe z ogłoszenia przenosisz 1:1, ale do umiejętności i do podsumowania zawodowego, nie rozciągając bloków doświadczenia. Jak to zrobić bez przepisywania dokumentu, opisałem w tekście CV pod konkretne ogłoszenie.
Co dalej
Wiesz już, dlaczego lista obowiązków przegrywa z regułą 4+1 i dlaczego liczba zostaje w głowie rekrutera dłużej niż przymiotnik. Najtrudniejszy krok został: wyciągnąć z własnej pamięci liczby, których "nie masz", i ułożyć je tak, żeby przeszły przez robota i zostały w głowie człowieka. Możesz zrobić to sam, z kartką i kilkoma wieczorami, albo oddać rozmowę mojemu sobowtórowi, który zada Ci dokładnie te pytania, które ja zadałbym przy ręcznym CV. Resztę zasad z książki znajdziesz w hubie edukacyjnym, a kim jestem i skąd to wiem, przeczytasz na stronie O mnie.